Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2011

Τα ψυχοκέρια

Τα ψυχοκέρια είναι ακόμα ένα έθιμο των ημερών που η αρχή του χάνεται στα βάθη της ελληνικής παράδοσης και εθιμολογίας. Την περίοδο της Σαρακοστής οι γυναίκες έπαιρναν φύλλα κερήθρας από κηροπλαστεία και φυτίλια. Ζέσταιναν την κερήθρα ώστε να είναι εύπλαστη, και της έδιναν το σχήμα που επιθυμούσαν. Τα κεριά αυτά προορίζονταν για τις ψυχές των ανθρώπων που είχαν χάσει, και το κάθε κερί περιείχε τόσα φυτίλια όσοι και οι άνθρωποι που είχαν φύγει από τη ζωή. Τα κεριά αυτά τα έκαιγαν στην εκκλησία τα Ψυχοσάββατα της Σαρακοστής καθώς και στις λειτουργίες της Μεγάλης Εβδομάδας.

                                

Τετάρτη, 30 Μαρτίου 2011

Ανοιξιάτικο φαναράκι

Η έμπνευση λόγω άνοιξης και Πάσχα συνεχίζει ακάθεκτη, και πολύ μ'αρέσει. Νομίζω πως η μεταμόρφωση σ 'αυτό το φαναράκι πέτυχε...





Μύρισε Πάσχα !!!

Καλημέρα σας! Δεν ξέρω αν έχετε ήδη συνειδητοποιήσει πως οι πασχαλιές ήδη μυρίζουν!! Για 'μένα τουλάχιστον είναι το σημάδι ότι το Πάσχα κοντοζυγώνει, μια από τις πιο γλυκές γιορτές και η αγαπημένη μου εποχή του χρόνου!
 Για πρώτη, λοιπόν, φορά, έφτιαξα λαμπάδες και ιδού!! Αλήθεια, ποια σας αρέσει;;




























                                                     




Τρίτη, 29 Μαρτίου 2011

Ένας γερανός ταξιδεύει για την Ιαπωνία

Όταν η φύση παίρνει τον πρώτο λόγο, οι άνθρωποι απλά παρακολουθούν. Άλλοι βοηθούν και συντρέχουν ενεργητικά και άλλοι που δεν έχουν την δύναμη ή την δυνατότητα, βρίσκουν άλλους τρόπους συμπαράστασης.
 Στον πλανήτη δεν υπήρξε άνθρωπος να μην συγκινηθεί και να μην προβληματιστεί με ό,τι συνέβη εκείνη την μέρα στην Ιαπωνία. Με πολύ ικανοποίηση και συγκίνηση είδα στο Blog της Χαράς http://kantomagapi.blogspot.com/2011/03/blog-post_28.html, μια άλλου είδους συμπαράστασης σε αυτούς τους ανθρώπους που πολύ με συγκίνησε. Παραθέτω τα λόγια που γράφει η Χαρά, καθώς και το ανάλογο βίντεο. :


"Δεν πιστεύω οτι υπάρχει άνθρωπος όπου  Γης που να έμεινε ασυγκίνητος  από την καταστροφή που βίωσε και βιώνει η Ιαπωνία.
Εγώ έχοντας δύο λόγους παραπάνω, όταν βρέθηκα μπροστά στην έκκληση του Ιάπωνα Makiko, που ζει στην Μαδρίτη κι αγωνιά για την Πατρίδα του και τους συντοπίτες του, για την δημιουργία ενός γερανού με την τεχνική του origami για να συγκεντρωθούν 1000 για να μεταφέρει μία ευχή, δεν μπόρεσα ν' αντισταθώ. 
Ο Makiko  πιστεύει οτι η συγκέντρωση 1000 γερανών απ όλο τον Κόσμο και η αποστολή τους (στο e-mail του: las1000grullas@gmail.com) στην Ιαπωνία θα δώσει την δύναμη στο Λαό του, ένα  στωικά περήφανο και πλούσιο σε δοξασίες λαό, ν΄αντέξει τις δοκιμασίες που υφίσταται.
Eπίσης μέσω του  FB (www.studentsrebuild.org/japan)  μία άλλη κίνηση, παρακινεί απλούς ανθρώπους να συγκεντρώσουν 100.000 γερανούς-origami, ώστε ένα αμερικανικό φιλανθρωπικό ίδρυμα να δωρίσει 200.000δολ.(2δολ. τον ένα)  για την ανοικοδόμηση της Ιαπωνίας.
Ο εφιάλτης δεν έχει τελειώσει, όχι μόνο για την Ιαπωνία συνεχίζεται, αλλά τις επιπτώσεις του (ειδικά τις πυρηνικές) θα τις πληρώσει κι όλος ο Κόσμος.
Γι αυτό, ως ένδειξη ελάχιστης συμπαράστασης και ως crafters, ας ενισχύσουμε αυτές τις κινήσεις 
κι ας ευχηθούμε μ' ένα γερανό, το κακό να σταματήσει εδώ .

Οδηγίες κατασκευής:


Κι εδώ είναι ο δικός μου γερανός, που τον στέλνω κι εγώ με όλη μου την αγάπη και την συμπαράσταση, να βάλει το λιθαράκι του ώστε να βοηθήσει έστω ένα λουλούδι να ανθίσει...





                                                                   Καλή σας Μέρα.....

Κυριακή, 27 Μαρτίου 2011

Μια ανάρτησή μου στο " Πολυάνδριον"

Αν και καινούρια στο Blogging χαίρομαι πολύ που αυτά που γράφω και που φτιάχνω αρέσουν σε 'σας φίλες μου που έχουμε τα ίδια ενδιαφέροντα, αλλά και σε άλλους ανθρώπους σε ευρύτερο πλαίσιο που μου δίνουν την χαρά να δημοσιεύουν δικά μου άρθρα. Ευχαριστώ λοιπόν, τον κύριο Νίκο Δημητρίου, εκπαιδευτικό και εκδότη της τοπικής εφημερίδας του χωριού μας http://sites.google.com/site/topolyandrion/
που δημοσίευσε ένα απόσπασμα από μια ανάρτηση μου για τα έθιμα της αποκριάς.    
                                                     Κύριε Νίκο σας ευχαριστώ!!








(Το blog του χωριού μας, αξίζει να το επισκεφτείτε: leontari-thivon.blogspot.com)

Πέμπτη, 10 Μαρτίου 2011

Βιβλίο ευχών πρίγκηπας βάτραχος

Και το βιβλίο των ευχών είναι έτοιμο! Τα χαρτιά τα παρήγγειλα από το ηλεκτρονικό κατάστημα www.scrapbooking.gr, ενώ το άλμπουμ και το όνομα είναι κομμένα από τις πολύ εξυπηρετικές κοπέλες του www.sfragidomania.gr. Νομίζω ότι βγήκε αρκετά συμπαθητικό... μιας και με δυσκόλεψε λίγο το καινούριο μου εργαλείο crop-a-dile.  Την άλλη βδομάδα είναι η βάπτιση όποτε θα σας δείξω και φωτογραφίες από την διακόσμηση. Βesos!












Δευτέρα, 7 Μαρτίου 2011

Η Κυρά-Σαρακοστή

Η Κυρά-Σαρακοστή είναι ένα έθιμο που υπάρχει σε όλο σχεδόν τον ελλαδικό χώρο με διάφορες παραλλαγές, πάντα όμως με την μορφή ημερολογίου μέχρι και την Μεγάλη Βδομάδα. Πρόκειται για μια κυρία, η οποία δεν έχει στόμα γιατί νηστεύει, έχει σταυρωμένα τα χέρια της γιατί προσεύχεται και έχει εφτά πόδια, όσες και οι εβδομάδες νηστείας. Κάθε Σάββατο κόβουμε και από ένα πόδι. Το τελευταίο συμπίπτει με το Μεγάλο Σάββατο. Παλιά, σε κάποιες περιοχές συνήθιζαν να βάζουν αυτό το τελευταίο πόδι μέσα σε ένα  ξερό σύκο, που το ανακάτευαν μαζί με άλλα, και σε όποιον τύχαινε, του έφερνε γούρι, ενώ σε άλλες το έβαζαν στο ψωμί του Πάσχα με την ίδια λογική. Αξίζει να επισημάνουμε μια παράλλαγή της, από τον Πόντο. Κρέμαγαν από το ταβάνι μια πατάτα που πάνω της είχαν καρφωμένα 7 φτερά κότας και αφαιρούσαν ένα κάθε βδομάδα.
Εγώ έφτιαξα σήμερα για πρώτη φορά την Κυρά Σαρακοστή και νομίζω ότι βγήκε αρκετά καλή..Λοιπόν..

1. φτιάχνουμε μια ζύμη με αλεύρι, νερό και αρκετό αλάτι για να συντηρηθεί
 2. βρήκα ένα αρκετά καλό σχέδιο και κατέβασα και αφού το έκοψα το τοποθέτησα πάνω στην απλωμένη ζύμη και το έκοψα.


Στο να κόψω σωστά το ζυμάρι (και ειδικά τα πόδια) με βοήθησε η γιαγιά με τις πολύτιμες γνώσεις της... (χάρηκα που το διασκέδασε και εκείνη, μιας και άφησε όλες τις δουλειές της για να ασχοληθεί μαζί μου)

3. Με ένα πολύ ψιλό μαχαίρι έκανα τις απαραίτητες χαράξεις.... και η Κυρά Σαρακοστή μπήκε στον φούρνο για ένα τεταρτάκι.
Την άφησα να κρυώσει και την έβαψα... Ελπίζω να σας αρέσει...









                                                                                                        Καλή Σαρακοστή να έχουμε!!

Κυριακή, 6 Μαρτίου 2011

Kυριακή της Τυρινής..


 Ενθουσιάζομαι κάθε φορά που μαθαίνω κάτι για την παράδοσή μας και ιδιαίτερα του τόπου καταγωγής μου που είναι η περιοχή της Θήβας.
 Η σημερινή μέρα, η τελευταία Κυριακή της Αποκριάς και πριν την Καθαρά Δευτέρα ονομάζεται Κυριακή της Τυρινής γιατί είναι η τελευταία μέρα που σύμφωνα με την Εκκλησία καταλύται το τυρί και γενικότερα τα γαλακτοκομικά. Αυτό γίνεται ώστε να περάσουμε ομαλά στην νηστεία των 40 και κάτι ημερών, αφού την προηγούμενη βδομάδα σταματήσαμε το κρέας.
   Η Ελλάδα γενικώς είναι γεμάτη από έθιμα της αποκριάς και της σημερινής μέρας γενικότερα, όμως οι γνώσεις μου είναι φτωχιές για να σας ενημερώσω και για τις άλλες περιοχές..
 Για αρχή έχουμε το "έθιμο της συγχώρεσης", σύμφωνα με το οποίο,  αφού τελειώσει ο καθιερωμένος εκκλησιασμός, οι νεότεροι επισκέπτονται τους μεγαλύτερους συγγενείς για να ζητήσουν συγχώρεση (βλαχ. ''λιιρτάρι'') ώστε να ξεκινήσουν την νηστεία με καθαρή καρδιά.Οι επισκέψεις μπορεί να πραγματοποιηθούν και τις απογευματινές ώρες της συγκεκριμένης ημέρας. Κατά την διάρκεια της νηστείας όλοι επιθυμούν να προσευχηθούν και να βγουν απαλλαγμένοι από οτιδήποτε μπορεί να έχει ''βαρύνει'' την σχέση τους με τους άλλους. Παλαιότερα, όταν πήγαιναν σε κάποιον μεγαλύτερο την ημέρα αυτή, με σκοπό να ζητήσουν συγχώρεση, έκαναν γονυκλισίες ή μετάνοιες (βλαχ. ''μεν'τάνιι'') μπροστά του, έπειτα του φιλούσαν το χέρι ως εκδήλωση σεβασμού και αυτός στη συνέχεια τους έδινε συγχώρεση λέγοντας ''πριάσινι κου σανατάτι'' {=Σαρακοστή με υγεία, (καλή Σαρακοστή)}.
  Παλιά και ιδιαίτερα στα χωριά, τα παιδιά φτιάχνανε αυτοσχέδιες στολές και σε μπουλούκια πήγαιναν από σπίτι σε σπίτι την νύχτα ώστε να τους αναγνωρίσουν και να πάρουν κάποιο φιλοδώρημα. Έπειτα έρχεται το έθιμο της ¨χάσκας".που πραγματοποιείται στο βραδινό τραπέζι. Η λέξη προέρχεται από το ρήμα χάσκω που σημαίνει μένω με το στόμα ανοιχτό. Το δείπνο περιλαμβάνει αυγά βρασμένα, τυρόπιτα ή γαλατόπιτα, γιαούρτι και διάφορα άλλα φαγητά, εκτός από κρέας (με έμφαση στα τυροκομικά ή γενικά στα γαλακτοκομικά προϊόντα), χαλβά και φρούτα (συνήθως πορτοκάλια). Έτσι, αφού το τραπέζι είναι στρωμένο, ο μεγαλύτερος άντρας της οικογένειας παίρνει μια κλωστή και με το ένα άκρο της δένει ένα βρασμένο αυγό, ξεφλουδισμένο. Τα παιδιά της οικογένειας κάθονται στο τραπέζι και περιμένουν με ανυπομονησία και χαρά την πραγματοποίηση του εθίμου, που γι' αυτά πάντα αποτελεί ένα ευχάριστο παιχνίδι. Ο παππούς ή ο πατέρας κατευθύνει την κλωστή με το αυγό προς το στόμα κάθε παιδιού ξεχωριστά, ενώ τα παιδιά περιμένουν με ανοιχτό το στόμα και όποιο καταφέρει να δαγκώσει το αυγό, χωρίς να χρησιμοποιήσει τα χέρια του, θεωρείται ο νικητής και ο τυχερός του σπιτιού. Πολλές φορές, ο μεγάλος που αναλαμβάνει τον ρόλο αυτό, είναι αναγκασμένος να διευκολύνει την ''νίκη'' ενός παιδιού για να αποφύγει δυσάρεστες αντιδράσεις, όταν κάποιο είναι ιδιαίτερα πεισματάρικο. Το έθιμο αυτό συνδέεται κυρίως με την επιταγή της Σαρακοστής που αναφέρει ότι ''το βράδυ της Αποκριάς κλείνουμε το στόμα με αυγό και το ανοίγουμε πάλι με αυγό το βράδυ της Ανάστασης''.
Την Κυριακή της Τυρινής το βράδυ, μαζευότανε όλη η οικογένεια ή και 2-3 σπίτια μαζί και φτιάχνανε τις "γκόγκλιες". Είναι χειροποίητα χοντρά μακαρόνια, που τα πλάθανε με αλέυρι. Τα βράζανε και τα τρώγανε  με τυρί . Τα κορίτσια κρατάγανε τα 3 τελευταία μακαρόνια από το πιάτο τους και τα βάζανε το βράδυ κάτω από το μαξιλάρι τους για να δουν τον άντρα που θα παντρευτούν. (από συγγενικά μου πρόσωπα....έχει πιάσει). Μόλις τελείωνε το τραπέζι, όσοι κάθονταν σ'αυτό, έβαζαν ο κάθε ένας ένα δάχτυλο και προσπαθούσαν να σηκώσουν το τραπέζι λέγοντας στα αρβανίτικα " ανάθεμα τους Εβραίους, και Θεός 'σχωρέσ' τους χριστιανούς".

Και τέλος έχουμε τον βλάχικο γάμο της Θήβας.






Όλα θυμίζουν Διόνυσο και γι’ αυτό το έθιμο αυτό ζυμωμένο και με άλλα λαϊκά ντόπια έθιμα, σχετικά με την γονιμότητα και την ανανέωση, βρήκε γόνιμο χώμα και ρίζωσε στη Θήβα, την πατρίδα του Βάκχου, όπου γίνονταν ανάλογες γιορτές όπως τα Διονύσια.
Το σύνολο των δρώμενων του εθίμου του Βλάχικου γάμου κορυφώνεται με την πομπή και την τελετή του «γάμου» την Καθαρά Δευτέρα καθώς και τον σκωπτικό διάλογο ο οποίος εξελίσσεται με την βλάχικη προφορά μεταξύ των «συμπεθέρων» του γαμπρού και της νύφης, μεταφέρει δε σημειολογικά στο σήμερα, την αρχαιότατη Διονυσιακή λατρεία, η οποία δραματοποιείται και εικονοποιείται με θεατρικό τρόπο με τον κυκλικό «χορό του πεθαμένου», ο οποίος αποτελεί το κορυφαίο δρώμενο του εθίμου.

                         


Το ομαδικό γλέντι και μεθύσι, η πομπή, ο Πυρρίχιος χορός, τα φλάμπουρα με τα γαρυφαλλοστόλιστα πορτοκάλια, οι γκλίτσες (παραλλαγές των Βακχικών θυρσών), η τσουχτερή σάτιρα, οι αισχρολογίες και τα πειράγματα, ο χωρίς σταματημό χορός, η ακατάσχετη οινοποσία, τα πηδήματα και οι κραυγές, ο πανούσης με το υπερμεγέθες ομοίωμα φαλλού και τα κουδούνια που κρέμονται στα σκέλια του, οι θεατρίνοι που λέγονται και «γελοίοι» με την ιδιόμορφη φορεσιά τους (κατσάρια δεμένα στις άσπρες κάλτσες σαν αρχαία σανδάλια, με τα κλαριά κισσού στα κεφάλια τους) και τα καμώματά τους, ο χορός του πεθαμένου που συμβολίζει την ανάσταση της φύσης, την νίκη της ζωής πάνω στο θάνατο, είναι λίγα από τα σημάδια που μαρτυράνε ότι τούτος ο «Γάμος», το πολυσήμαντο αυτό λαϊκό αφιέρωμα είναι ένα αυθεντικό κατάλοιπο της πανάρχαιης οργιαστικής Διονυσιακής λατρείας.